Ο μεταβυζαντινός ναός Προφήτη Ηλία Ασπρονερίου

Εκδόθηκε η μελέτη του δασκάλου και σχολικού συμβούλου κ. Αλεξίου Γεωρ.σχετικά με τον ναό του προφήτη Ηλία Ασπρονερίου.Την επιμέλεια της έκδοσης είχε αναλάβει ο πολιτιστικός σύλλογος . Η μελέτη αφορά κυρίως στην παρουσίαση του τέμπλου του ναού το οποίο είναι αγιογραφημένο από το γνωστό τεχνίτη -ζωγράφο των αρχών του 19ου αιώνα : Αργύρη Μιχάλη. παρατίθεται επίσης ένα επίμετρο με ναούς της περιοχής μας που αγιογραφήθηκαν από τον ίδιο καλλιτέχνη.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Δ.Σ. του συλλόγου.

.........................................

Μόλις πρόσφατα ανακαλύψαμε ένα σημαντικό για μας ιστορικό ντοκουμέντο :το φεκ οπου ανακοινώνεται η απόφαση μετονομασίας του χωριού απο "σκράπαρι" σε Ασπρονέρι.Θα κάνουμε σύντομα και τις υπόλοιπες ενέργειες για την απόκτηση αντιγράφου απο το πρωτότυπο κείμενο....
Σκράπαρι -- Ασπρονέρι

Νομός :
ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Επαρχία :
ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Αυτοδιοικητική μονάδα :
Κοινότητα

Κοινότητα ή Δήμος :
Ασπροκκλησιάς

Κωδικός οικισμού :
56110602

Παλαιά ονομασία :
Σκράπαρι

Ημερομηνία μετονομασίας :
19/7/1928

ΦΕΚ :
156/1928
Νέα ονομασία :
Ασπρονέρι

Απο το βιβλίο του δασκάλου-σχολικού συμβούλου : Αλεξίου Γ.

Ο ναός του Προφήτη Ηλία (έτ. 1836)
Στο Ασπρονέρι Άργους Ορεστικού.

Γράφει ο Γιώργος Αλεξίου
Εισαγωγικά
Το χωριό Ασπρονέρι Καστοριάς. Μερική άποψή του.Το χωριό Ασπρονέρι Καστοριάς είναι ένας μικρός και γραφικός οικισμός που υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Ορεστίδας. Απέχει απ’ το Άργος Ορεστικό γύρω στα 6 χιλιόμετρα κι έχει στις ημέρες μας περίπου 20 μόνιμους κατοίκους. Το εν λόγω χωριό είναι γνωστό σε ολόκληρη την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας για τις πολύτιμες ιαματικές πηγές που έχει, οι οποίες όμως παραμένουν δυστυχώς έως τώρα ανεκμετάλλευτες.
Ο οικισμός του Ασπρονερίου ιδρύθηκε περί το έτος 1830 από Έλληνες αγρότες της Βορείου Ηπείρου (περιοχής Σκραπάρ) και κτηνοτρόφους των Γραμμοχωρίων (Γλυκονερίου κ. ά.). Οι άνθρωποι αυτοί εγκατέλειψαν τότε τις πατρογονικές τους εστίες και κατέφυγαν στην υπόψη οχυρή τοποθεσία, για να γλυτώσουν απ’ τις φοβερές επιδρομές των Τουρκαλβανών γειτόνων τους.
Λίγα χρόνια μετά τη μόνιμη εγκατάστασή τους στην αναφερόμενη θέση, οι ιδρυτές του Ασπρονερίου έκτισαν (έτος 1836) μία μικρή εκκλησία και την αφιέρωσαν στον προστάτη τους Προφήτη Ηλία (Πίν. 2). Η εκκλησία αυτή, που σώζεται σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσης σύντομης μελέτης.1)

Ο Ναός του Προφήτη Ηλία Ασπρονερίου (έτους 1836).
Ο μικρός ναός του Προφήτη Ηλία Ασπρονερίου.Ο εξεταζόμενος ναός του Προφήτη Ηλία είναι μία μικρή, πετρόκτιστη, ξυλόστεγη και μονόχωρη βασιλική, μερικώς τοιχογραφημένη, που οικοδομήθηκε το έτος 1836 και που έχει μήκος 8 μ., πλάτος 6μ. και ύψος 2,5 μ., περίπου. Στο εσωτερικό του διαθέτει ένα απλό, δίθυρο, τριζωνικό και χρωματισμένο τέμπλο, που κοσμείται με ωραίες φορητές εικόνες, οι οποίες φιλοτεχνήθηκαν το έτος 1838, από έναν καταξιωμένο και παραγωγικό ζωγράφο της περιοχής Καστοριάς, τον Αργύρη Μιχάλη. Το τέμπλο αυτό παρουσιάζεται αμέσως παρακάτω.
Το ωραίο τέμπλο του Προφήτη Ηλία στο Ασπρονέρι Δήμου Ορεστίδας.Το τέμπλο του Προφήτη Ηλία Ασπρονερίου, εξεταζόμενο ως μία αρμονική και λειτουργική ενότητα ιερών εικόνων και διακοσμητικών παραστάσεων, αποτελεί ένα λιτό, ωραίο κι ενδιαφέρον έργο εκκλησιαστικής τέχνης του έτους 1838. Ο δημιουργός του ονομαζόταν Αργύρης (γιος του) Μιχάλη, καταγόταν απ’ το χωριό Τσούκα Νεστορίου και ήταν ένας αξιόλογος λαϊκός αγιογράφος, που εργάστηκε στην περιφέρεια του Νομού Καστοριάς κατά το πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Σημαντικά έργα του σώζονται σε αρκετούς ναούς της περιοχής. Αναφέρονται ενδεικτικά οι ναοί, Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κάτω Νεστορίου, Αγίου Αθανασίου Καστοριάς, Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο χωριό Λακκώματα (1827), Αγίας Παρασκευής Ποριάς (1835), και βεβαίως του Προφήτη Ηλία Ασπρονερίου.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΧΩΡΙΟ....

ΑΣΠΡΟΝΕΡΙ

Το χωριό Ασπρονέρι εντάσσεται διοικητικά ,ως συνοικισμός , στο δημοτικό διαμέρισμα Ασπροκκλησιάς του δήμου Άργους Ορεστικού. Απέχει περίπου 6 χιλιόμετρα απο την πόλη του Αργους Ορεστικού και συνορεύει με τα χωριά Λακκώματα, Νόστιμο, Ασπροκκλησιά, Κρεμαστή και Αμπελοχώρι, απο το οποίο και πρέπει να διέλθει κανείς προκειμένου να φτάσει στον συνοικισμό.
Χτισμένο στις παρυφές μιας πλαγιάς και περιτριγυρισμένο απο υψώματα με δασώδεις αλλα και καλλιεργήσιμες εκτάσεις καθίσταται αθέατο απο τα όμορα χωριά.
Οι προφορικές μαρτυρίες μας πληροφορούν για την ιστορία του χωριού μόνο απο τις αρχές του 20ου αιώνα και μετά , όταν οικογένειες απο τα χωριά του Γράμμου (κυρίως το Γλυκονέρι) εγκαθίστανται στο Ασπρονέρι αναζητώντας καλύτερους όρους ζωής .
Κατα τη διάρκεια του Β παγκοσμίου πολέμου και την Γερμανική κατοχή εγκαθίστανται και μερικοί ακόμη κάτοικοι προερχόμενοι απο τα χωριά των οντρίων (Λαγγα) .Οι μόνιμοι κάτοικοι (περίπου 70-80) ασχολούνται συστηματικά με τη γεωργία και την κτηνοτροφία παράγοντας σιτιρά , καπνό,φακή κ.α.Ηδη όμως απο τη δεκαετία 60-70 οι νέοι καταπιάνονται με άλλους επαγγελματικούς τομείς (γούνα,τεχνικά επαγγελματα, σπουδές ) με αποτέλεσμα την μετεγκατάστασή τους στις πόλεις (κυρίως στο γειτονικό Αργος Ορεστικό). Το 1982 κλείνει και το δημοτικό σχολείο του χωριού , αφου αποφοιτούν και οι τελευταίοι μαθητές .
Πόλοι έλξης στο χωριό εκτός απο το όμορφο και καταπράσινο τους θερινούς μήνες περιβάλλον, είναι ο ναός του προφήτη Ηλία ,χτισμένος το 1836 σε κρυφό και δυσθεώρητο σημείο , ίσως λόγω της Τουρκικής κατοχής ,αλλά και η ιαματική πηγή που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα –αν και χωρις υποδομές- απο αρκετούς κατοίκους της ευρύτερης περιοχής .
Σήμερα το Ασπρονέρι πληρώνει το τίμημα της γειτνίασης του με την αναπτυγμένη πόλη του Αργους Ορεστικού .Έχοντας μόλις 15 περίπου μόνιμους κατοίκους ,οι περισσότεροι απο τους οποίους είναι ηλικιωμένοι ,παρουσιάζει μια εικόνα παραμέλησης και περιορίζεται κυρίως στις σύντομες επισκέψεις των παλιών κατοίκων του οι οποίοι φροντίζουν πάντως να διατηρούν τα πατρικά τους σπίτια .
Αυτή όμως η εικόνα του χωριού μπορεί τελικά να αποτελεί και το ισχυρό του στοιχείο. Διατηρώντας την παλαιότερη αισθητική και χωρις να δεχθεί τις ‘μοντέρνες’ οικιστικές παρεμβάσεις αποτελεί πια χώρο που συνδυάζει την ομορφιά του περιβάλλοντος,την οικιστική αρχιτεκτονική των περασμένων δεκαετιών με τα λιθόκτιστα και πλινθόκτιστα τρίχωρα ή διώροφα σπίτια και την μικρή απόσταση απο το αστικό κέντρο (μόλις 6 χιλιόμετρα), δίνοντας με τον τρόπο του ευκαιρίες για επενδυτικές κινήσεις στο χώρο του αγροτουρισμού.
ΤΟ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ,ΓΙΑΥΤΟ ΚΑΙ ΕΠΙΖΗΤΟΥΜΕ ΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΣΑΣ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΤΕΙ ΚΑΙ ΜΕ ΑΛΛΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧEΙΑ...